چگونگى تهيه اسكلت حيوانات مهره دار
چگونگى تهيه اسكلت حيوانات مهره دار
در اينجا روش تهيه اسكلت حيوانات مهره دار، جهت مطالعه علمی و همچنين نگهداری در موزه شرح داده می شود. تهيه چنين اسكلتی با تهيه اسكلت هايی كه جنبه نمايشی دارند كاملا متفاوت است. در تهيه اين نوع اسكلت ها بايد دقت نمود كه هيچ نوع صدمه ای اعم از شكستگی ، بريدگی يا ايجاد سوراخ يا فقدان قسمتی از اعضا نظير دندان و غيره در هنگام جوشاندن استخوان ها پيش نيايد. اگر مايل به تهيه اسكلتی هستيد كه از لحاظ علمی حائز اهميت باشد بايد موارد زير را مراعات نمائيد:
يك دفترچه يادداشت جهت ثبت اطلاعات بدست آمده تهيه نموده و هر نمونه را شماره گذاری نمائيد. برای اين كار از عدد يك شروع كنيد مواظب باشيد هرگز شماره ها مخلوط يا تكرار نگردند. هر اسكلت را جداگانه تهيه خشك و نگهداری كنيد
طرز تهيه:
بعد از اندازه گيری و بررسی علمی ، پوست حيوان را با دقت جدا نموده و چنانچه مايل به مطالعه و نگهداری پوست نيز می باشيد همان شماره را بر روی پوست نصب كنيد. گوشت را از استخوان جدا كنيد ليكن مواظب باشيد زردپی های اطراف مفاصل قطع نگردند. جهت سهولت دقت شود كه سر و پا ها از قسمت های ديگر بدن جدا شوند ، اما مواظب باشيد كه هيچ كدام از استخوان ها نشكنند. بايستی توجه كرد كه گاهی اوقات استخوان های كوچكی در داخل گوشت و قاعده زبان موجود است و همچنين استخوان های شانه و ترقوه بوسيله گوشت پوشيده شده اند كه بايد با دقت جدا شوند.
از طريق سوراخ مهره اطلس ، مغز را از جمجمه خارج نموده و جهت جدا كردن مغز از جمجمه های كوچكتر ميتوان از يك سرنگ زير جلدی استفاده كرد ، بدين ترتيب كه سرنگ را از آب پر كرده و بعد سوزن سرنگ را بدقت به داخل انتهای مغز فرو كنيد ، سپس به آرامی آب سرنگ را بداخل جمجمه در زير مغز خالی نمائيد بدين ترتيب مغز از جمجمه جدا می شود. همچنين برای خارج نمودن مغز از جمجمه های بزرگ می توان از يك قطعه چوب نازك و مسطح استفاده نمود. دقت شود كه اين كار باعث گستگی و تخريب ساختمان داخلی جمجمه نگردد.
سپس اسكلت را داخل يك ظرف آب قرار داده و به مدت 24 ساعت نگاه داريد تا خون داخل آن خارج گردد. در هوای سرد می بايست استخوان را به مدت بيشتری در آب نگه داشته و با افزودن كمی آمونياك به داخل آب عمل را تسريع نمود. بعد از خارج شدن خون اسكلت را در آب خالص گذاشته و حرارت دهيد و حرارت آب را تا زير نقطه جوش با لا ببريد ( البته زمان لازم برای حرارت دادن اسكلت ها نسبت به اندازه آنها می تواند از 2 تا 60 دقيقه متغير باشد. ) سپس شعله زير ظرف را خاموش نموده و كمی آمونياك اضافه كنيد و پس از چند دقيقه اسكلت را خارج نموده و گوشتهای چسبيده به استخوان را جدا كنيد. ( برای محافظت از دستهای خود از دستگش های لاستيكی استفاده نمائيد. )
استخوان ها را تميز نموده و با دقت آنها را روی يك صفحه تميز قرار داده تا خشك شوند ، از آنها مراقبت نموده تا مفقود نگردند و از دسترس بچه ها و حيوانات دور نگاه داريد
بعد از اينكه استخوان ها خشك شدند با مركب شماره گذاری كنيد. همان شماره نمونه را برای تمام استخوان های اسكلت تكرار كنيد.
تهيه و بكار بردن Dermestid beetles ( حشرات گوشتخوار )
روش ديگری كه اغلب موزه های بزرگ تاريخ طبيعی بكار می برند اينست كه بجای پختن و جوشاندن كه اغلب باعث ضايع شدن استخوان جمجمه می گردد از حشرات گوشتخوار استفاده می گردد.
پوست حيوان را با دقت جدا كنيد ، سعی می شود كه استخوان های كوچك موجود در دم و پا حفظ گردند. اعضای داخلی را خارج كنيد. به آرامی جمجمه را از بدن جدا كرده و مغز را با سرنگ محتوی آب بشوئيد سپس جمجه را شماره گذاری نموده و مواظب استخوان های ظريف و شكننده جمجمه باشيد.
همچنين گوشت های زائد پشت و پاهای حيوان را جدا نموده وشماره گذاری نمائيد.
با دقت اسكلت را طوری پيچيده كه دم و پاها در كنار هم قرار گيرد. بعد اسكلت و جمجمه را در سايه و مكان خنكی قرا ر داده تا خشك شود. وچناچنچه لازم باشد می توان آن را در محلی دور از دسترس كودكان و حيوانات و مورچه ها آويزان نمود. بعد از يك يا دو روز كه اسكلت خشك شد آن را در يك ظرف فلزی در بسته كه دارای تهويه باشد قرار دهيد. در اين موقع از حشرات گوشتخواری به نام سوسك قالی carpet beetles كه به طور طبيعی در لاشه حيوانات يافت می شوند استفاده می گردند. اين حشرات به رنگ های سفيد و سياه و قهوه ای ديده شده اند و طول آنها به يك سانتی متر مي رسد. ظرف محتوای اسكلت و حشره را در تاريكی و دور از نور خورشيد قرار دهيد . يك گروه سالم از اين حشره می تواند به سرعت يك اسكلت كوچك را تميز كند.
بعد از آنكه حشرات كار خود را انجام دادند ، استخوان ها را خارج نموده و اسكلت را در ظرف محتوی آمونياك قرار دهيد سپس به آرامی گوشت ها و مواد زائد روی استخوانها را جدا نموده و پس از خشك شدن استخوان بطور انفرادی آنها را شماره گذاری كنيد.
طرز تهيه مخصوص ، جهت اسكلت پرندگان
استخوان های پرندگان بسيار ظريف و شكننده هستند. شما بايد با به كار بردن روشهای مختلف از انهدام اسكلت جلوگيری نمائيد.
قبل از شروع با دقت پرها را بكنيد ، قسمت های داخلی بدن را بيرون آورده و گوشت بدن پرنده را از استخوان جدا نمائيد ، مواظب باشد استخوان های كوچك نزديك به انتهای بالها گم نشود.
روش شماره يك : با دقت بال ها پا ها و جمجمه را جدا سازيد ، گردن ، پشت و استخوان های لگن را به حال خود بگذاريد. سپس تمام قسمت های اسكلت پرنده را در درون محلول آب كه در آن آمونياك اضافه شده به مدت چند ساعت قرار داده تا خون خارج شده و پوشش های روی استخوان نرمتر گردند. سپس اسكلت را در يك ظرف آب قرار داده و حرارت را تا زير نقطه جوش برسانيد و مدتی بعد حرارت را قطع نموده و بگذاريد تا آب سرد شود.
سيمی را از داخل سوراخ مهره های پشت عبور داده تا تمام مهره ها در همان محل طبيعی خود قرار گرفته و جابجا نشوند ، سپس با اسكالپل ، پنس و قيچی كوچك به آرامی استخوان ها را تميز كنيد.
در هنگام كار مواظب باشيد كه محلول آمونياك گرم با پوست يا چشم شما تماس پيدا نكند.
روش شماره دو: با دقت بال ها ، پا ها و جمجمه را جدا سازيد ، گردن ، پشت ، سينه و استخوان های لگن را به حال خود بگذاريد. سپس تمام قسمت های اسكلت پرنده را درون محلول آب كه درآن آمونياك اضافه شده به مدت چند ساعت قرار داده و حرارت را تا زير نقطه جوش رسانيده و اسكلت را در يك ظرف آمونياك خالص قرار داده تا باف های اضافی تبديل به ماده ژلاتينی گردند. سپس سيمی را از داخل سوراخ مهره های پشت عبور داده تا تمام مهره ها در همان محل طبيعی خود قرار گرفته و جابجا نشوند. در اين موقع ميتوان بافت های باقيمانده را به آسانی با دست جدا كرد ، توجه داشته باشيد كه برای اين عمل حتما بايد دستكش مخصوص پلاستيكی بدست كرده باشيد. بهتر است در هنگام تميز كردن استخوان آنها را در زير شير آب جاری گرفته تا آب به طور آرام از روی آن عبور كند.
روش شماره سه : قسمت های مختلف اسكلت را طبق روشهای 1 و 2 جدا نسازيد. بلكه بوسيله يك سيم فلزی از قسمت ستون پشتی البته سرتاسر آن عبور داده تا كليد قسمت ها را در جای خود نگهدارد. سپس لاشه پرنده را بمدت3 الی 5 دقيقه درآب ، با مقدار كمی دترژانت از قبيل پودر تايد بجوشانيد و لاشه را در يك ظرف آب بمدت 4 تا 7 روز نگهداشته بطوريكه سرپوش ظرف بطور آزاد روی آن قرار گيرد. در پايان اين مدت محتوی ظرف را در يك آبكش خالی نمائيد تا استخوان های كوچك محفوظ گردند. گوشت های ژله مانند روی استخوان را بشوئيد. سپس استخوان را دوباره برای مدت 3 تا 5 دقيقه بجوشانيد البته در يك ظرف آب كه در آن مقدار كمی پودر صابون ريخته شده باشد ، با اين عمل كليه گوشت ها و بافت های باقيمانده روی استخوان جدا شده و بوی بد استخوان نيز از بين ميرود.
هر روشی را كه شما بكار ميبريد مستلزم اين است كه اسكلت تميز شده را بكناری گذارده تا خشك شود و سپس استخوان ها را همان طوريكه قبلا گفته شد بطور انفرادی شماره گذاری نمائيد.
طرز تهيه مخصوص جهت اسكلت مار
استخوان های مار معمولا كوچك و نازك و ظريف هستند ، بعلاوه استخوان های جمجمه مار بيديگر چسبيده شده اند اما پوست روی جمجمه جدا ليكن بسيار نزديك به استخوان قرار گرفته است. هنگاميكه مبادرت به كندن پوست مار مينمائيداين موضوع بسيار مهم به نظر مي رسد. برای كندن پوست مار احتياج به يك قيچی نوك تيز داريد. سرتاسر شكم از انتهای دم تا زير چانه را ببريد ، مواظب استخوان های كوچك و نازك دم و همچنين دنده ها و استخوان های نازك پشت باشيد. پوست را از گوشت بوسيله انگشتان خود جدا سازيد واين عمل را از دم مار شروع نموده و به آهستگی تا قسمت سر ادامه دهيد ، در هنگاميكه پوست سر مار را جدا مينمائيد خيلی مواظب باشيد كه پس از جدا كردن پوست ، تمام اعضای داخلی حيوان را خارج كنيد. سپس ماهيچه طويل پشت مار را بيرون آوريد و به آرامی سر را از گردن جدا سازيد ولی فك ها را از جمجمه جدا نكنيد. جمجمه و اسكلت را در يك ظرف شيشه ای كه سر آن محكم باشد بگذاريد بگذاريد و آن را در يك ظرف لعابی كه آمونياك غليظ به آن اضافه شده است قرار دهيد ، و بگذاريد اسكلت برای چندين روز خيس بخورد ، بعد از آنكه كاملا خيس خورد ، يك سيم ضخيم فلزی از ميان ستون پشتی حيوان عبور داده تا تمام قسمت های انفرادی بهم مربوط شوند ، سپس می توان بوسيله اسكالپل ، پنس و قيچی گوشت های نرم شده را جدا نمود. شما ممكن است مجبور باشد ساعت ها جهت پاك كردن يك اسكلت مار وقت صرف نمائيد. اگر چنانچه در بين عمل مجبور به ترك كار شديد اسكلت را درون ظرف آمونياك بازگردانيد. جمجمه واسكلت تميز شده را در مكانی محفوظ گذارده تا خشك شود. و مطمئن شويد كسی دست به استخوان ها نزند. و پس از جمجمه ، فك ها و استخوان ها كاملا خشك شدند ، جمجه ، فك ها و استخوان های بزرگ را شماره گذاری كنيد.
انبار ذخيره اسكلت های تميز شده
استخوان های تميز شده ای را كه آماده برای مطالعات علمی ميباشند می توانيد در جعبه های معمولی شيرنی قرار دهيد. و چون استخوان ها جدا از هم هستند شما می توانيد اكثر اسكلت ها را در جعبه فوق با اندازه های مختلف قرار دهيد . و با دقت و ظرافت شماره و علائم نمونه ها و اطلاعات جمع آوری شده را بر روی درب جعبه ياداشت نمائيد. مواظب باشيد كه هرگز استخوان های نمونه های مختلف را با هم مخلوط نسازيد. و مطمئن شويد كه نمره های روی استخوان ها با اطلاعات دفترچه يادداشتتان و نوشته های روی درب جعبه مطابقت دارند. جعبه اسكلت ذخيره شده را در يك محل سرد و مطمئن از قرار دهيد.